خیلی وقتها وقتی برای تمیز کردن دندانها به دندانپزشک مراجعه میکنیم، با دو واژه روبهرو میشویم: جرم گیری و بروساژ. بعضیها فکر میکنند این دو یکی هستند و بعضی تصور میکنند هر دو همیشه با هم انجام میشوند. در حالی که جرمگیری و بروساژ هرکدام نقش متفاوتی در سلامت و ظاهر دندانها دارند و دانستن تفاوتشان کمک میکند بدانیم دقیقاً چه درمانی برای ما لازم است.
در ادامه، به زبان ساده توضیح میدهیم این دو روش چه تفاوتی با هم دارند و هرکدام چه زمانی کاربرد دارند.
جرم گیری دندان چیست؟
جرمگیری یعنی تمیز کردن دندانها از لایههای سفت و چسبندهای که با مسواک معمولی از بین نمیروند. این لایهها همان چیزی هستند که خیلیها به آن «جرم» میگویند؛ رسوباتی که معمولا به رنگ زرد یا قهوهای کنار لثهها دیده میشوند و گاهی پشت دندانهای پایین بیشتر جمع میشوند.
داستان از اینجا شروع میشود که بعد از غذا خوردن، یک لایه نازک و نرم به نام پلاک روی دندان مینشیند. اگر این پلاک خوب تمیز نشود، کم کم سفت میشود و تبدیل به جرم میگردد. وقتی جرم شکل گرفت، دیگر با مسواک و نخ دندان پاک نمیشود و باید با ابزارهای مخصوص در مطب برداشته شود.
جرم گیری را دندانپزشک یا بهداشتکار دهان و دندان انجام میدهد و با دستگاههای مخصوص، جرمهای روی دندان و اطراف لثه را برمیدارد. هدف اصلی جرمگیری فقط زیبایی نیست؛ مهمتر از آن این است که از مشکلاتی مثل التهاب و خونریزی لثه، بوی بد دهان و بیماریهای لثه جلوگیری شود.
اگر کسی موقع مسواک زدن خونریزی لثه دارد، بوی بد دهانش ماندگار است، یا کنار لثهها رسوبات سفت میبیند، جرمگیری میتواند کمک بزرگی به سلامت دهانش بکند.
بروساژ دندان چیست؟
بروساژ را میتوان مرحله صیقل و تمیزکاری نهایی دندانها دانست؛ کاری که بعد از تمیز شدن دندانها انجام میشود تا سطحشان صافتر و براقتر شود. در بروساژ، دندانپزشک یا بهداشتکار با یک برس یا سری لاستیکی مخصوص و یک خمیر پولیش، سطح دندان را به آرامی پولیش میکند. هدف این است که لکههای سطحی مثل رنگ چای، قهوه یا سیگار کمتر دیده شوند و زبریهای ریز روی دندان کاهش پیدا کند.
نکته مهم این است که بروساژ برای برداشتن جرمهای سفت ساخته نشده است. یعنی اگر روی دندانها جرم وجود داشته باشد، بروساژ به تنهایی مشکل را حل نمیکند و حتی ممکن است اثرش خیلی کوتاهمدت باشد. اما وقتی دندانها تمیز باشند، بروساژ کمک میکند سطح دندان کمتر مستعد چسبیدن پلاک شود و تمیز کردن دندانها در خانه هم راحتتر انجام شود.
اگر بخواهم خیلی ساده بگویم: بروساژ بیشتر برای بهتر شدن ظاهر دندانها و حس تمیزی و صافی است، نه درمان اصلی بیماریهای لثه. به همین دلیل گاهی بعد از جرمگیری انجام میشود تا نتیجه نهایی هم از نظر سلامت، هم از نظر زیبایی کاملتر باشد.
تفاوت اصلی جرم گیری و بروساژ دندان
اگر بخواهیم خیلی ساده و قابل فهم بگوییم، تفاوت اصلی جرم گیری و بروساژ در این است که جرمگیری برای درمان و سلامت لثه انجام میشود، اما بروساژ بیشتر برای تمیزی و زیبایی ظاهری دندانهاست. هرکدام هدف متفاوتی دارند و جای یکدیگر را پر نمیکنند.
در جرم گیری، تمرکز روی برداشتن جرمهای سفت و قدیمی است که کنار لثه یا حتی زیر لثه جمع شدهاند. این جرمها عامل اصلی خونریزی لثه، التهاب، بوی بد دهان و بیماریهای لثه هستند و بدون جرمگیری از بین نمیروند. بنابراین جرم گیری یک اقدام ضروری برای حفظ سلامت دهان و دندان محسوب میشود.
در مقابل، بروساژ روی سطح دندانها انجام میشود. در این روش خبری از برداشتن جرمهای عمیق نیست، بلکه دندانها پولیش میشوند تا لکههای سطحی، زبریهای ریز و رنگگرفتگیهای خفیف کاهش پیدا کند. نتیجه بروساژ، دندانهایی صافتر، براقتر و تمیزتر از نظر ظاهری است.
به زبان سادهتر، اگر مشکل شما جرم، التهاب لثه یا خونریزی است، جرم گیری لازم دارید. اگر دندانهایتان تمیز است اما میخواهید ظاهر صافتر و براقتری داشته باشند، بروساژ میتواند کافی باشد.
در بسیاری از موارد، این دو روش کنار هم انجام میشوند؛ یعنی ابتدا جرمگیری برای رفع مشکل اصلی و بعد بروساژ برای تکمیل نتیجه و زیبایی بیشتر.
آیا بروساژ جای جرمگیری را میگیرد؟
خیر. اگر روی دندانها جرم وجود داشته باشد، بروساژ بهتنهایی کافی نیست. ابتدا باید جرم گیری انجام شود و بعد در صورت نیاز بروساژ بهعنوان مرحله تکمیلی انجام میگیرد. انجام بروساژ بدون جرم گیری در حضور جرم، فقط ظاهر دندان را موقتا بهتر میکند و مشکل اصلی باقی میماند.
سوالات متداول
- آیا جرمگیری و بروساژ یکسان هستند؟
خیر. جرم گیری برای برداشتن جرمهای سفت و درمان مشکلات لثه انجام میشود، اما بروساژ فقط سطح دندان را صیقل میدهد و بیشتر جنبه زیبایی دارد. - اگر فقط بروساژ انجام دهیم، جرم دندان از بین میرود؟
خیر. بروساژ قادر به حذف جرمهای سفت نیست. اگر جرم روی دندان وجود داشته باشد، حتماً باید جرم گیری انجام شود. - آیا جرم گیری به مینای دندان آسیب میزند؟
خیر. جرم گیری اصولی و درست هیچ آسیبی به مینای دندان نمیزند و برعکس به سلامت لثه کمک میکند. - بروساژ دندان باعث سفید شدن دندانها میشود؟
بروساژ لکههای سطحی را کم میکند و دندان را براقتر نشان میدهد، اما جایگزین روشهای سفیدکننده مثل بلیچینگ نیست. - هر چند وقت یکبار باید جرمگیری انجام دهیم؟
برای بیشتر افراد، سالی یکبار یا هر شش ماه یکبار کافی است، اما این زمان بسته به وضعیت دهان و لثه متفاوت است. - آیا انجام بروساژ بعد از جرمگیری ضروری است؟
ضروری نیست، اما انجام بروساژ بعد از جرم گیری باعث صافی بیشتر دندانها و ماندگاری بهتر تمیزی میشود. - جرم گیری درد دارد؟
در بیشتر افراد خیر. ممکن است کمی حساسیت یا ناراحتی خفیف ایجاد شود که معمولا کوتاهمدت است. - آیا همه افراد به بروساژ نیاز دارند؟
خیر. اگر دندانها لکه سطحی یا زبری نداشته باشند، ممکن است بروساژ لازم نباشد.
جمع بندی نهایی
جرم گیری و بروساژ دندان دو روش متفاوت اما مکمل هستند که هرکدام نقش مشخصی در سلامت و ظاهر دندانها دارند. جرمگیری یک اقدام درمانی مهم برای حذف جرمهای سفت و پیشگیری از التهاب و بیماریهای لثه است، در حالی که بروساژ بیشتر برای صیقل دادن سطح دندانها و بهبود ظاهر آنها انجام میشود.
بروساژ بهتنهایی نمیتواند جای جرم گیری را بگیرد و زمانی بیشترین اثر را دارد که دندانها قبلاً از جرم پاک شده باشند. به همین دلیل، در بسیاری از افراد ابتدا جرم گیری و سپس در صورت نیاز بروساژ انجام میشود تا هم سلامت لثه حفظ شود و هم دندانها تمیزتر و براقتر به نظر برسند.
در نهایت، انتخاب اینکه کدام روش برای شما مناسب است، به وضعیت دهان و دندانهایتان بستگی دارد و بهترین راه تصمیمگیری، معاینه و مشورت با دندانپزشک است.
