دندان درد از آن دسته دردهایی است که میتواند در چند دقیقه تمام تمرکز و آرامش فرد را از بین ببرد. وقتی درد شروع میشود، معمولا اولین دغدغه این است که چه قرصی سریعتر میتواند درد را کنترل کند؟ گاهی درد به دلیل التهاب است، گاهی بهخاطر عفونت، و در بعضی مواقع ریشه دندان درگیر شده و درد بهصورت ضربان دار شدت میگیرد. در چنین شرایطی، شناخت داروهای مؤثر و انتخاب درست آنها کمک میکند درد بهتر مهار شود و تا زمان مراجعه به دندانپزشک قابل تحمل باقی بماند.
در این مطلب آنچه واقعاً برای تسکین سریع دندان درد اهمیت دارد را به زبان ساده بررسی کردهایم؛ از مسکنهای فوری و قرصهای مناسب برای عفونت گرفته تا انتخاب ایمنترین داروها در درد شبانه. اگر میخواهید بدانید کدام مسکن برای شرایط شما مفیدتر است و چه زمانی باید درمان فوری انجام دهید، ادامه این راهنما به شکل کاربردی و مرحله به مرحله همه چیز را توضیح میدهد.
بهترین قرص برای دندان درد
برای خیلیها اولین واکنش در برابر دندان درد، رفتن سراغ جعبه دارو و خوردن یک قرص است. اما همه مسکنها اثر یکسان ندارند و بعضیها برای دندان درد مناسبترند. در این بخش، ۹ داروی رایج و بدون نسخه را معرفی میکنیم که معمولاً برای تسکین دندان درد استفاده میشوند؛ با توضیح کوتاه در مورد اینکه چه زمانی بهترند و هر چند ساعت یکبار میتوان از آنها استفاده کرد.

قبل از هر چیز، اگر بیماری زمینهای، بارداری، شیردهی یا داروی ثابت روزانه دارید، حتماً نظر دندانپزشک یا داروساز را در نظر بگیرید.
- استامینوفن
اولین و ایمنترین انتخاب برای بیشتر افراد، بهخصوص کسانی که مشکل معده یا زخم گوارشی دارند. استامینوفن التهاب را کم نمیکند، اما درد متوسط تا نسبتاً شدید را خوب کنترل میکند. برای بزرگسالان سالم معمولاً هر ۴ تا ۶ ساعت یکبار قابل مصرف است؛ به شرطی که از حداکثر دوز روزانه درج شده روی بروشور تجاوز نکنید.
- استامینوفن کافئین برای درد دندان
ترکیب استامینوفن با مقدار کمی کافئین، میتواند اثر ضد درد را کمی قویتر کند و برای دندان دردهایی که با استامینوفن ساده کامل آرام نمیشوند، گزینه مناسبی باشد. مصرف آن برای ساعات روز بهتر است، چون کافئین در بعضی افراد باعث بیخوابی میشود. فاصله مصرف معمولاً هر ۶ ساعت یکبار است، با رعایت سقف دوز روزانه.
- ایبوپروفن (Ibuprofen)
یکی از مؤثرترین گزینهها برای دندان درد همراه با التهاب، تورم لثه یا درد بعد از درمانهای دندانپزشکی است. چون ایبوپروفن علاوه بر کاهش درد، خاصیت ضدالتهاب هم دارد.

در افراد بدون مشکل گوارشی، معمولاً هر ۶ تا ۸ ساعت قابل مصرف است. بهتر است همراه غذا یا بعد از آن خورده شود تا معده کمتر اذیت شود.
- قرص ژلوفن برای دندان درد
ژلوفن همان ایبوپروفن است، اما به صورت ژل کپسول که سریعتر جذب میشود. وقتی دندان درد ناگهانی و شدید شروع میشود و به دنبال اثر سریعتر هستید، ژلوفن انتخاب بهتری نسبت به قرص معمولی ایبوپروفن است. فاصله مصرف شبیه ایبوپروفن است (تقریباً هر ۶ تا ۸ ساعت)، اما حتماً به دوز روی جعبه توجه کنید.
- مسکن ناپروکسن برای دندان درد
ناپروکسن برای دردهایی که طولانیتر و عمیقتر هستند، مناسبتر است. اثر آن معمولاً ماندگارتر از ایبوپروفن است و برای دردهای ضرباندار یا التهابی شدید میتواند کمک کننده باشد. در اکثر بروشورها، فاصله مصرف حدود هر ۸ تا ۱۲ ساعت ذکر میشود. این دارو هم باید با احتیاط در افراد دارای مشکل معده یا کلیه مصرف شود.
- دیکلوفناک سدیم برای دندان درد
دیکلوفناک یک داروی ضدالتهاب غیر استروئیدی است که برای دردهای عضلانی، مفصلی و دندانی استفاده میشود. در دندان دردهای التهابی و بعد از جراحی یا کشیدن دندان، میتواند درد را سریع کاهش دهد.

در بسیاری از شکلهای خوراکی، فاصله مصرف حدود هر ۸ ساعت یکبار است. به دلیل اثر روی معده و کلیه، استفاده طولانیمدت یا دوز بالا بدون نظر پزشک توصیه نمیشود.
- دیکلوفناک پتاسیم
این فرم از دیکلوفناک سریعالاثرتر از نوع سدیم است و برای دردهای حاد (مثل شروع ناگهانی دندان درد) مناسبتر است. جذب آن سریعتر است و بیمار زودتر اثر ضد درد را احساس میکند.
معمولاً هر ۸ ساعت میتوان استفاده کرد، اما حتماً بروشور دارو را برای دوز و هشدارها بخوانید.
بیشتر بدانید: برای سلامت دندان چه بخوریم؟ بهترین غذاها و نوشیدنی ها برای دندان!
- مفنامیک اسید و دندان درد
مفنامیک اسید بیشتر برای دردهای شدید قاعدگی شناخته میشود، اما در برخی موارد برای دندان درد هم بهکار میرود. این دارو هم در گروه ضدالتهابها قرار دارد و وقتی سایر داروها پاسخ کافی ندهند، با مشورت داروساز میتواند گزینه بعدی باشد. فاصله مصرف معمولاً هر ۶ تا ۸ ساعت است، و استفاده طولانی مدت آن توصیه نمیشود.
- ترکیب استامینوفن و ایبوپروفن برای دندان درد
اگر دندان درد شدید است و با یک دارو کنترل نمیشود، در بزرگسالان سالم گاهی از مصرف همزمان استامینوفن و ایبوپروفن استفاده میشود. در این حالت، هر دو دارو با دوز استاندارد و طبق زمان بندی جداگانه مصرف میشوند و همپوشانی اثر ضد درد ایجاد میکنند.

این روش باید با احتیاط و با در نظر گرفتن وضعیت کبد و کلیه انجام شود، و بهتر است حداقل یکبار با دندانپزشک یا داروساز درباره آن مشورت شود.
- قرص نوافن برای دندان درد
نوافن ترکیبی از استامینوفن + ایبوپروفن + کافئین است. وجود این سه ماده باعث میشود درد را سریعتر و قویتر از استامینوفنِ تنها کنترل کند. معمولاً هر ۸ ساعت یک قرص کافی است و نباید بیش از ۳ قرص در ۲۴ ساعت مصرف کنید.
اگر مشکلات معده، مشکلات قلبی، حساسیت دارویی، بارداری و ... دارید حتما با تجویز پزشک از نوافن یا سایر داروها استفاده کنید.
بهترین قرص برای دندان درد عفونی
وقتی دندان درد ناشی از عفونت باشد مثلاً آبسه، التهاب شدید لثه یا درد ضربان دار همراه با بوی بد دهان، مصرف مسکن به تنهایی کافی نیست. در این شرایط، داروهای آنتیبیوتیک نقش اصلی را در مهار عفونت ایفا میکنند.

با این حال یک نکته مهم وجود دارد:
- در ایران بسیاری از آنتیبیوتیکها فقط با نسخه پزشک تجویز میشوند؛ اما بعضی داروها هنوز در داروخانهها بدون نسخه هم ارائه میشوند.
- اگر تب، ورم زیاد، مشکل باز کردن دهان یا انتشار درد به فک و گوش دارید، خوددرمانی نکنید. عفونت دندانی در صورت بیتوجهی میتواند خطرناک شود.
در ادامه، رایجترین آنتی بیوتیکهایی را معرفی میکنم که معمولاً برای دندان درد عفونی استفاده میشوند؛ همراه با توضیح اینکه چه زمانی مناسباند و هرچند ساعت باید مصرف شوند.
- آموکسی سیلین برای عفونت دندان
در بیشتر عفونتهای دندانی، اولین انتخاب محسوب میشود. وقتی درد همراه با تورم لثه یا احساس فشار پشت دندان باشد، معمولاً خیلی خوب جواب میدهد. اغلب دندانپزشکان توصیه میکنند هر ۸ ساعت یکبار آموکسی سیلین مصرف شود.
اگر به پنی سیلین حساسیت دارید، بههیچوجه از این دارو استفاده نکنید.
- آموکسیسیلین + کلاوولانات
وقتی عفونت شدیدتر است یا آموکسیسیلین به تنهایی اثر کافی نداشته، این ترکیب گزینه قویتری است. برای آبسههای دردناک یا عفونتهای مقاوم معمولاً مؤثرتر است.

بیشتر بستهها بهصورت هر ۱۲ ساعت مصرف میشوند، اما حتماً همراه غذا خورده شود تا معده کمتر تحریک شود.
- مترونیدازول برای دندان درد
برای عفونتهای عمقیتر یا مواردی که بوی بد دهان، طعم چرکی یا التهاب لثه وجود دارد، مترونیدازول انتخاب خوبی است. این دارو معمولاً در کنار آموکسی سیلین تجویز میشود و اثر مکمل دارد.
زمان مصرف معمولاً هر ۸ ساعت است و مصرف الکل همزمان با آن ممنوع است.
- کلیندامایسین برای دندان درد
اگر به پنی سیلین حساسیت دارید یا عفونت شدید و گسترش یافته دارید، کلیندامایسین گزینهای بسیار مؤثر است. در مواردی که صورت ورم کرده یا درد به فک و گوش تیر میکشد، پاسخ خوبی میدهد.
فاصله مصرف بیشتر فرمها هر ۶ ساعت است. تنظیم دوز و نظم مصرف در اثرگذاری آن بسیار مهم است.
- سفیکسیم برای دندان درد
گاهی برای عفونتهای متوسط و زمانی که بیمار آموکسی سیلین را تحمل نمیکند، سفیکسیم کاربرد دارد. به تنهایی همیشه قویترین گزینه نیست، اما در ترکیب با مترونیدازول عملکرد خوبی دارد و عمولاً روزی یکبار مصرف میشود.

- آزیترومایسین
در بیمارانی که مشکلات گوارشی دارند یا نمیتوانند آنتی بیوتیکهای دیگر را تحمل کنند، آزیترومایسین گزینه مناسبی است. معمولترین روش مصرف: روز اول ۵۰۰ میلیگرم و سه روز بعد ۲۵۰ میلیگرم؛ یعنی یک دوره چهار روزه.
- سفالکسین برای درد دندان
برای عفونتهای خفیفتر و التهاب لثه مناسب است. این دارو نسبت به سفیکسیم ارزانتر و در عفونتهای دندانی معمولاً موثرتر است. در اغلب موارد، هر ۶ ساعت مصرف میشود.
آنتیبیوتیک درد را مثل مسکن خاموش نمیکند؛ بلکه عفونت را کم میکند و بهدنبال آن درد کاهش مییابد. بنابراین:
- باید بهطور منظم مصرف شوند،
- نباید خودسرانه قطع شوند، حتی اگر درد آرام شد،
- معمولاً ۲۴ تا ۴۸ ساعت زمان لازم است تا اثر آنها مشخص شود.
اگر بعد از دو روز هیچ بهبودی حس نکردید یا ورم بیشتر شد، مشکل جدیتر است و باید فوراً دندانپزشک شما را ویزیت کند.
معرفی قرصهای مسکن برای دندان درد در کودکان
در کودکان، انتخاب مسکن باید با احتیاط کامل انجام شود؛ چون بسیاری از داروهایی که بزرگسالان استفاده میکنند، برای کودکان مناسب نیستند یا باید با دوز متفاوت مصرف شوند. همچنین مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک یا مسکنهای قوی در کودکان میتواند خطرناک باشد.

در ادامه، ایمنترین و معتبرترین مسکنهای مناسب برای دندان درد کودکان را معرفی میکنم؛ همراه با توضیح اینکه چه زمانی استفاده شوند و چند بار در روز مصرف آنها مجاز است.
- استامینوفن کودکان
اولین و بیخطرترین انتخاب برای تسکین درد در کودکان است. اگر دندان درد خفیف تا متوسط باشد، معمولاً استامینوفن بهترین و ایمنترین گزینه است. دفعات مصرف این قرص هر ۴ تا ۶ ساعت یکبار است و حداکثر باید ۴ بار در روز مصرف شود.
بهتر است این قرص هنگام درد، تب یا بیقراری مصرف شود. دوز حتماً باید بر اساس وزن کودک محاسبه شود (معمولاً ۱۰–۱۵ میلیگرم بهازای هر کیلوگرم وزن).
- ایبوپروفن کودکان
برای دردهای قویتر یا همراه با التهاب لثه اثر بهتری دارد. اگر استامینوفن بهتنهایی کافی نبود، ایبوپروفن گزینه دوم است. دفعات مصرف این داروهم هر ۶ تا ۸ ساعت یکبار است ولی نباید بیشتر از دوبار در روز مصرف شود.
نکته مهم: ایبوپروفن برای کودکان زیر ۶ ماه ممنوع است. همچنین در کودکان با مشکلات معده یا کم آبی بدن باید با احتیاط مصرف شود.
- قطره یا شربت بروفن کودکان (شکل مایع ایبوپروفن)
برای کودکانی که نمیتوانند قرص بخورند، شربت یا قطره بهترین فرم دارویی است. این داروهم مشابه ایبوپروفن هر ۶–۸ ساعت یکبار و برای دندان درد ناشی از التهاب یا رویش دندان استفاده میشود.

اگر کودک استفراغ میکند یا کم اشتهای شدید دارد، مصرف با معده نیمهپر بهتر است.
- قطره دنتول یا ژل بیحس کننده مخصوص کودکان
بهعنوان مسکن سریع و موضعی کاربرد دارد و درد محل دندان را برای مدت کوتاهی آرام میکند. دفعات مصرف آن ۳ بار در روز (بیشتر از این توصیه نمیشود) است و برای درد خفیف و لحظهای، رویش دندان یا تحریک لثه مناسب است.
فقط به یاد داشته باشید که از ژلهای لیدوکائینی با دوز بالا یا ژلهای بزرگسالان برای کودک استفاده نکنید، زیرا خطر مسمومیت وجود دارد.
- شیاف استامینوفن برای دندان درد در کودکان
وقتی کودک تب شدید دارد یا قادر به بلع دارو نیست، شیاف گزینهای ایمن و مفید است. شیاف باید هر ۶ ساعت یکبار مصرف شود و برای زمانی که کودک داروی خوراکی را قبول نمیکند، گزینه مناسبی است.
فقط این نکات را به یاد داشته باشید که:
- بههیچ وجه از مسکنهای بزرگسالان مثل نوافن، ژلوفن، پروفنهای قوی، مفنامیک اسید، یا ناپروکسن برای کودک استفاده نکنید.
- استفاده خودسرانه از آنتی بیوتیک برای دندان درد کودکان خطرناک است، مگر با تجویز دندانپزشک.
- اگر درد بیش از ۲۴ ساعت ادامه داشت، تب و ورم اضافه شد یا کودک قادر به خوابیدن نبود، باید فوراً توسط دندانپزشک معاینه شود.
مسکن برای دندان درد در دوران بارداری
در دوران بارداری انتخاب مسکن باید با دقت بسیار بیشتری انجام شود، چون بسیاری از داروها میتوانند بر جنین اثر بگذارند. در این دوره، تنها چند داروی محدود ایمن و تأییدشده وجود دارد که میتوان برای کنترل دندان درد از آنها استفاده کرد.

در ادامه، داروهایی را معرفی میکنم که در اغلب منابع معتبر پزشکی برای بارداری بیخطر محسوب میشوند و معمولاً توسط پزشکان نیز توصیه میشوند.
- استامینوفن
ایمنترین و رایجترین انتخاب برای دندان درد در دوران بارداری است. برای درد خفیف تا متوسط مناسب است و هر ۶ ساعت یکبار میتوانید استفاده کنید.
فقط دقت کنید که باید از دوزهای بالا یا مصرف طولانیمدت خودداری کنید.
استامینوفن در تمام سه ماهههای بارداری کم خطر محسوب میشود و در صورت استفاده صحیح مشکلی ایجاد نمیکند.
- ژل بیحسکننده موضعی (بنزوکائین با دوز پایین)
اگر درد محدود به یک نقطه باشد، ژلهای بیحس کننده میتوانند چند ساعت آرامش ایجاد کنند. این ژل برای درد موضعی یا حساسیت لثه مناسب است و 2 تا 3 بار در روز قابلیت استفاده دارد.
هشدار: از ژلهای لیدوکائین یا بیحس کنندههای قوی بدون نسخه استفاده نکنید.
- کمپرس سرد
این روش دارویی نیست اما برای خانمهای باردار کاملاً بیخطر و اغلب بسیار مؤثر است، بهخصوص برای درد ضرباندار یا همراه تورم. هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه کمپرس سرد را با یک پارچه نازک رو صورت قرار دهید مخصوصا برای کاهش التهاب و درمان دندان درد در شب مناسب است.

داروهایی که در بارداری ممنوع هستند:
اگر باردار هستید، از مصرف این داروها برای دندان درد خودداری کنید:
- ایبوپروفن، نوافن، ژلوفن (ممنوع در سهماهه سوم و نامناسب در کل بارداری)
- ناپروکسن
- آسپرین
- مسکنهای کدییندار
- آنتیبیوتیکهای خودسرانه
این داروها میتوانند خطراتی مانند خونریزی، اختلال رشد جنین یا مشکلات قلبی عروقی ایجاد کنند.
چه زمانی فقط با قرص نمیتوان درد را کنترل کرد؟
گاهی شدت دندان درد به حدی است که حتی قویترین مسکنها هم فقط چند ساعت آرامش موقت ایجاد میکنند و دوباره همان درد ضربان دار برمیگردد. در این شرایط، مشکل معمولاً «سطحی» نیست و ریشه دندان یا بافتهای عمقی درگیر شدهاند.
اگر هرکدام از علائم زیر وجود داشته باشد، دیگر مصرف قرص بهتنهایی کافی نیست و باید در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید:

- تورم گونه، لثه یا فک
وجود ورم معمولاً نشانه عفونت است و مسکنها فقط درد را کم میکنند، نه عفونت را.
- تب یا احساس گرمی در صورت
تب یعنی بدن با عفونت فعال روبهروست و نیاز به درمان دندانپزشکی و آنتیبیوتیک دارد.
- درد ضربان دار شدید که با مسکن آرام نمیشود
این حالت اغلب نشان میدهد عصب دندان آسیبدیده و احتمالاً نیاز به عصبکشی وجود دارد.
- بوی بد دهان یا خروج چرک
نشانه واضح تجمع باکتری و آبسه است و با دارو کاملاً کنترل نمیشود.
- مشکل در باز کردن دهان یا بلع
این علامت میتواند بسیار جدی باشد و نشان دهد عفونت در حال گسترش است.
- درد پس از چند روز مصرف مسکن همچنان ادامه دارد
درد پایدار یعنی علت اصلی درمان نشده و مصرف دارو فقط صورتمسئله را پنهان کرده است.
- درد بعد از ضربه یا شکستگی دندان
در این موارد، ساختار دندان آسیب دیده و درمان ترمیمی لازم است.
در مجموع، هر درد دندانی که ورم، تب یا اختلال در کارهای روزمره ایجاد کند، جزو مواردی است که نباید با قرص مدیریت شود. مسکنها فقط به شما زمان میدهند، نه اینکه مشکل اصلی را حل کنند. بنابراین اگر درد ادامهدار شد یا شدت آن زیاد بود، بهترین و امنترین کار مراجعه فوری به دندانپزشک است.
سوالات متداول
- برای دندان درد شدید چه قرصی سریعتر اثر میکند؟
ایبوپروفن، نوافن یا ترکیب استامینوفن+ایبوپروفن معمولاً سریعترین اثر را دارند. اما اگر درد همراه با ورم یا تب باشد، نیاز به آنتیبیوتیک نیز وجود دارد. - برای دندان درد شبانه بهترین قرص چیست؟
در دردهای شب، ترکیب استامینوفن و ایبوپروفن بهترین کنترل درد را ایجاد میکند. میتوانید ۴۰۰ میلیگرم ایبوپروفن و ۵۰۰ میلیگرم استامینوفن را با فاصله مصرف کنید. - آیا مسکن میتواند دندان درد عصبرسیده را آرام کند؟
مسکنها فقط شدت درد را کم میکنند، اما دندان عصبرسیده نیاز به «درمان ریشه» دارد و هیچ قرصی نمیتواند آن را کاملاً درمان کند. - بهترین آنتی بیوتیک برای دندان درد عفونی چیست؟
آموکسیسیلین، آموکسیکلاو و مترونیدازول رایجترین انتخابها هستند. دوز دقیق باید زیر نظر دندانپزشک تعیین شود. - آیا مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک برای دندان درد خطرناک است؟
بله. مصرف اشتباه باعث مقاوم شدن بدن به دارو و بدتر شدن عفونت میشود. آنتیبیوتیک فقط زمانی لازم است که عفونت وجود داشته باشد. - قرص نوافن برای دندان درد خوب است؟
برای دردهای متوسط و التهاب لثه مؤثر است. اما برای دردهای شدید یا عفونی کافی نیست. - بهترین قرص برای دندان درد کودکان چیست؟
استامینوفن و ایبوپروفن مخصوص کودکان. سایر مسکنهای بزرگسالان برای کودک خطرناک است. - در دوران بارداری چه قرصی برای دندان درد مجاز است؟
استامینوفن تنها مسکن ایمن است. ایبوپروفن، نوافن، ژلوفن و ناپروکسن در بارداری ممنوع هستند. - اگر بعد از مصرف چند مسکن هنوز درد دارم چه کار کنم؟
این حالت نشانه وجود مشکل جدی مثل عفونت، آبسه یا آسیب عصبی است و باید فوراً به دندانپزشک مراجعه شود. - آیا مصرف زیاد مسکن برای دندان درد ضرر دارد؟
بله. مصرف بیش از حد استامینوفن به کبد آسیب میزند و ایبوپروفن به معده و کلیه فشار وارد میکند.
کلام پایانی
دندان درد یکی از آزاردهندهترین دردهایی است که ممکن است ناگهانی شروع شود و آرامش فرد را کاملاً مختل کند. شناخت بهترین قرصها برای دندان درد و عفونت کمک میکند در لحظههای سخت بتوانید درد را تا حد زیادی کنترل کنید و شرایط را پایدار نگه دارید. مسکنهایی مثل ایبوپروفن، استامینوفن، نوافن و ناپروکسن میتوانند دردهای التهابی و ضرباندار را کاهش دهند، در حالی که برای دردهای ناشی از عفونت، آنتیبیوتیکهایی مانند آموکسیسیلین یا مترونیدازول اثربخشتر هستند.
با این حال نباید فراموش کرد که هیچ دارویی نمیتواند جای درمان اصلی دندانپزشکی را بگیرد. مسکنها فقط به شما زمان میدهند تا بتوانید درد را تحمل کنید، اما علت اصلی چه پوسیدگی باشد، چه عفونت یا آسیب عصبی تنها با درمان تخصصی رفع میشود.
اگر درد همراه با تورم، تب، بوی بد دهان، خروج چرک یا مشکل در بلع و باز کردن دهان باشد، خوددرمانی میتواند خطرناک باشد و مراجعه فوری ضروری است. در مقابل، با رسیدگی بهموقع و انتخاب داروی مناسب، میتوانید درد را مدیریت کنید و از پیشرفت عفونت جلوگیری کنید.
در نهایت، بهترین تصمیم این است که پس از کنترل اولیه درد، در اولین فرصت دندانپزشک وضعیت دندان را بررسی کند تا درمان اصولی انجام شود و درد به شکل ریشهای برطرف شود.











